Ο άνθρωπος που τίναξε την μπάνκα
Ένας απατεώνας, ένα μυστικό σύστημα, μια εξαιρετική εβδομάδα και ένα τραγούδι των μιούζικ χολ που τους επέζησε όλους.

Ο Τσαρλς Γουέλς (Charles Wells) τίναξε την μπάνκα στο Μόντε Κάρλο αρκετές φορές το 1891 με ένα σερί τύχης και ένα σύστημα που δεν εξήγησε ποτέ. Το τραγούδι που γράφτηκε γι' αυτόν το 1892 έκανε το «τίναγμα της μπάνκας» φράση. Έχασε πάλι μέρος των χρημάτων εκείνον τον χειμώνα και πέρασε χρόνια στη φυλακή για απάτες.
Ποιος ήταν
Ο Τσαρλς Ντεβίλ Γουέλς (1841–1922) ήταν μηχανικός και κατ' επάγγελμα απατεώνας που μάζευε χρήματα από επενδυτές για εφευρέσεις που δεν υπήρχαν. Τον Ιούλιο του 1891 έφτασε στο Μόντε Κάρλο με £4.000 τέτοιων χρημάτων. Σε πέντε ημέρες τίναξε την μπάνκα, εξαντλώντας το αποθεματικό μετρητών ενός τραπεζιού, αρκετές φορές, και έφυγε με περίπου £40.000 κατά τη δική του δήλωση, αρκετά εκατομμύρια λίρες σε σημερινά χρήματα.
Τι έκανε πραγματικά
Έλεγε ότι είχε αλάνθαστο σύστημα και δεν είπε ποτέ ποιο ήταν. Όσοι τον είδαν να παίζει δεν διέκριναν κανένα προφανές μοτίβο, και καμία αξιόπιστη μαρτυρία δεν κατονομάζει μέθοδο· το MartingaleστρατηγικήMartingaleΠροοδευτικό σύστημα που διπλασιάζει το στοίχημα μετά από κάθε απώλεια. Δείτε την ενότητα «Στρατηγική» για το τι κάνει και τι δεν κάνει.Όλο το λήμμα → που συχνά συνδέεται με το όνομά του είναι εικασία. Ελάχιστη σημασία έχει: κάθε σύστημα στο ταμπλόεξοπλισμόςΤαμπλόΤο τυπωμένο πλέγμα στοιχημάτων πάνω στο τραπέζι. Επίσης: τραπέζι, τσόχα, ύφασμα.Όλο το λήμμα → έχει την ίδια αναμενόμενη τιμήμαθηματικάΑναμενόμενη τιμήΤο μέσο αποτέλεσμα ανά στοίχημα μακροπρόθεσμα. −1/37 του πονταρίσματος για κάθε στάνταρ στοίχημα της ευρωπαϊκής ρουλέτας.Όλο το λήμμα →, οπότε ό,τι κι αν έκανε, το αποτέλεσμα ήταν ένα μεγάλο σερί τύχης. Η πιθανότηταμαθηματικάΠιθανότηταΗ πιθανότητα ενός ενδεχομένου, από 0 έως 1 ή από 0% έως 100%. Ένας αριθμός: 1/37 = 2,70%.Όλο το λήμμα → ενός σερί τύχης τόσο μεγάλου όσο το δικό του είναι μικρή για κάθε μεμονωμένο παίκτη και μεγάλη για τους χιλιάδες που περνούν από ένα καζίνο σε μια σεζόν. Κάποιος επρόκειτο να γίνει ο Γουέλς. Ήταν ο Γουέλς.
Το τραγούδι
Το «The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo» (1892) του Φρεντ Γκίλμπερτ, που τραγούδησε ο Τσαρλς Κόμπορν (Charles Coborn), ήταν τεράστια επιτυχία στα μιούζικ χολ του Λονδίνου και πέρασε στην Αμερική. Ο αφηγητής του περπατά με αέρα ανεξαρτησίας στη λεωφόρο, και η φράση «τίναξε την μπάνκα» σημαίνει από τότε ένα θεαματικό κέρδος. Το τραγούδι δεν αναφέρει τη δεύτερη επίσκεψη.
Η δεύτερη επίσκεψη και μετά
Ο Γουέλς επέστρεψε εκείνο το φθινόπωρο και κέρδισε ξανά, και έπειτα έχασε μέρος των χρημάτων σε μια επίσκεψη τον χειμώνα του 1891–92. Ξόδεψε πολλά για ένα πολυτελές γιοτ, το Palais Royale, με χρήματα επενδυτών· δεν έφτασε ποτέ στο Μόντε Κάρλο. Στα τέλη του 1892 η γαλλική αστυνομία τον κράτησε στη Χάβρη (Le Havre), και τον Μάρτιο του 1893 ένα δικαστήριο του Λονδίνου τον καταδίκασε σε οκτώ χρόνια καταναγκαστικά έργα για απάτη. Αποφυλακίστηκε το 1899, καταδικάστηκε σε ακόμη τρία χρόνια το 1906 για άλλη απάτη, και γύρω στο 1911 διηύθυνε στο Παρίσι μια ψεύτικη τράπεζα που υποσχόταν 1% την ημέρα, κάτι που τον έστειλε σε γαλλική φυλακή. Πέθανε στο Λονδίνο το 1922. Το καζίνο, που είχε πληρώσει £40.000 το 1891 και είχε εισπράξει περισσότερα από αυτά σε δημοσιότητα, βγήκε πολύ κερδισμένο από εκείνον.
Γεννιέται στο Χερτφορντσάιρ.
Διπλώματα ευρεσιτεχνίας και παραπλανητικά επενδυτικά σχήματα.
Μόντε Κάρλο: τινάζει την μπάνκα αρκετές φορές· κερδίζει ≈ £40.000.
Επιστρέφει· κερδίζει ξανά.
Χάνει πάλι μέρος των κερδών. Το τραγούδι, 1892. Ένα γιοτ που δεν φτάνει ποτέ στο Μονακό.
Καταδικάζεται για απάτη στο Λονδίνο· οκτώ χρόνια.
Νέα απάτη, ακόμη τρία χρόνια.
Φυλακίζεται στη Γαλλία για απάτη με τράπεζα.
Πεθαίνει στο Λονδίνο.
Γιατί έχει σημασία η ιστορία
Είναι η σαφέστερη περίπτωση ενός συστήματος που «δουλεύει» και μετά όχι. Το σύστημα δεν έκανε τίποτα καμία από τις δύο φορές· η τύχη ήρθε και έφυγε, όπως λένε οι σελίδες για τη διακύμανσημαθηματικάΔιακύμανσηΜέτρο του πόσο πλατιά απλώνονται τα αποτελέσματα γύρω από την αναμενόμενη τιμή. Υψηλή για το straight up, χαμηλή για τα στοιχήματα ίσων χρημάτων.Όλο το λήμμα → ότι πρέπει. Το καζίνο έχασε μία εβδομάδα και κέρδισε έναν θρύλο. Κάθε σύστημα που πουλήθηκε έκτοτε έχει έναν Γουέλς στις μαρτυρίες του, και κάθε ένας τους έχει μια δεύτερη επίσκεψη που η μαρτυρία δεν αναφέρει.
Ερωτήσεις
Δεν υπάρχει ένδειξη στα τραπέζια. Οι απάτες του ήταν αλλού.
Αρκετά εκατομμύρια λίρες, με τα περισσότερα μέτρα.
Κάθε τραπέζι είχε ένα αποθεματικό μετρητών· όταν εξαντλούνταν, το τραπέζι σταματούσε και έφερναν περισσότερα. Το καζίνο δεν έμεινε ποτέ από χρήματα.
Κωμικό διάλειμμα

Το καζίνο έχασε μια εβδομάδα και αγόρασε έναν αιώνα διαφήμισης.
Πηγές
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.
- Old Bailey Proceedings Online. Trial of Charles Wells, March 1893 (t18930306-349).
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.